Yabancı çalışma izni başvuru şartları nelerdir?

Yabancı çalışma izni başvuru şartları nelerdir?

Uluslararası İşgücü Kanunu nitelikli yabancı işçi problemini çözmek için Uluslararası İşgücü Politikası Danışma Kurulu kurulmasını karara bağlamıştır. Bu kurulun; nitelikli yabancı işçileri, ülkemizde hangi alanlarda işçi açığı varsa o meslek alanlarına istihdam etmek için politikalar oluşturması ve bunları ilgili bakanlık yetkililerinden müteşekkil olduğu için hızlı bir şekilde pratize etmesi planlanmaktadır

Kaçak ve Kayıt Dışı yabancı çalıştırma cezası

Kayıt dışı işçi problemi için ise Bakanlık iş müfettişleri ve Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişleri tarafından daha sık bir şekilde yerine getirilecektir. Ayrıca kayıt dışı işçi çalıştırılması halinde hem işverene hem de işçiye verilecek idari para cezalarının miktarları da ciddi manada arttırılmıştır. Ayrıca 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamında getirilen bir yenilik ile kayıt dışı çalışan yabancı işçinin yurtdışına gönderilmesi esnasında ortaya çıkacak tüm masrafların ilgili işçiyi kayıt dışı çalıştıran işverene yükletilmesi ve en önemlisi de işverenin bu masrafları ödememesi halinde hakkında amme alacağı şeklinde takip yapılacağının belirtilmesi çok büyük bir caydırıcılık teşkil edecektir.

Uluslararası metinlerdeki kabule rağmen, yabancıların çalışma hak ve özgürlükleri hususunda, hemen her devletin kendine özgü sınırlamalar yaptığı görülmektedir. Diğer bir deyişle, yabancıların çalışma hak ve özgürlükleri alanında, tebaayı temsil ve eşitlik esası genel bir kural olarak kabul edilmemektedir. O kadar ki, bölgesel entegrasyon öngören antlaşmalarda da çalışma hak ve özgürlükleri hususunda devletlerin sınırlamalar yapabileceği kabul edilmiştir.

Bir ülkede ikamet etme hakkı verilen kişiye çalışma hakkının da tanınması düşüncesine rağmen bu hak; her ülkenin ekonomik şartlarına uygun olarak kamu güvenliği, kamu yararı, kamu sağlığı esasları başta olmak üzere, bazı kısıtlamalara tabi tutulmuştur. Yabancıya çalışma hakkının tanınması, bu hakkın her çeşit iş kolu için sınırsız şekilde uygulanması demek değildir. Bütün kamu haklarında olduğu gibi çalışma hakkı da kamuya ait sebeplerle bazı sınırlamalara tabi tutulabilecektir.

Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu

Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun kabulü ve yürürlüğe girmesinin yabancıların çalışma hakları sahasındaki etkileri iki biçimde vücut bulmuştur;

İlk olarak, doğrudan doğruya bu kanun hükümleri ile diğer kanunlarda mevcut olan bazı hükümler ya değiştirilmiş ya da kaldırılmıştır.

İkinci olarak da bu kanun ile yabancıların çalışma haklarına ilişkin yeni sorunlar ve soru işaretleri oluşmuş, bilhassa Türk yabancılar hukukunda ilk defa var olan ya da yeniden düzenlenen bazı yabancı kategorileri veyahut statüleri için, çalışma hakkı meselelerinin yeniden değerlendirilmesi, hatta yeniden düzenlenmesi ihtiyacı hasıl olmuş ve bu konuda kanunun uygulama yönetmeliği çıkartılmıştır.

  • Çalışma vizesi almak,
  • Çalışma izni almak,
  • İkamet izni (tezkeresi) almak,
  • Çalışmayı ihbar yükümlülüğüne uymak,

Bunlara ek olarak, yabancıların çalışmak istediği alanda gerek özel gerekse genel kanun olmak üzere mevzuatta önleyici kuralların da bulunmaması gerekir. Bu koşul yorumlandığında, yabancıların Türkiye’de ancak Türk vatandaşlarına özgülenmiş alanlar dışındaki işlerde çalışabilecekleri sonucu çıkmaktadır.

Uluslararası Hukuk kaynakları açısından gerek iki taraflı gerekse çok taraflı uluslararası sözleşmeler ile yabancıların çalışma haklarına ilişkin esaslar tanımlanmıştır. Birçok uluslararası sözleşmede de işaret edildiği üzere yabancıların çalışma hakkının korunmasına ilişkin getirilen birçok hüküm, aslında kişinin yaşam hakkının bir yansıması olduğu gerçeğini hatırlatmaktır.69 Kişiler yaşamak için çalışmak zorundadır. Yabancılar ise çalışmak için öncelikle izin almaları gerekmektedir. Bu iznin uluslararası sözleşmeler açısından dikkate alınması ve bazı koşullara bağlanması temel insan hakları bağlamında olumlu ve desteklenmesi gereken bir adımdır.

Türkiye’de çalışma isteyen yabancı, çalışma izni başvurusunu yurt içinden yapmak istiyorsa en az 6 ay süreli ve öğrenim amacı haricinde başka herhangi bir sebebe istinaden ikamet izni almak zorundadır.

Türkiye’de bir yükseköğretim kurumunda örgün eğitim programlarına kayıtlı yabancı öğrenciler, çalışma izni almak kaydıyla çalışabilirler.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

Yabancı birçok öğrencinin Türkiye’ye eğitim amaçlı olarak geldiğinde para kazanma ihtiyacına binaen yasadışı yollarla çalışmaya başlaması Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nı (ÇSGB) harekete geçirmiş ve kanunların icra edilmesi aşamasında yaşanan pratik sorunlara istinaden yeni kanunda öğrencilerin de belirli şartlarla çalışabileceği ifade edilmiştir.

Yabancılarına Çalışma İzinleri

Yabancılarına Çalışma İzinleri Hakkında Kanun kapsamında, Türkiye’de çalışacak yabancıların her türlü çalışma izinlerinin verilmesi, sınırlandırılması, iptali, çalışma izninden muaf tutulacak yabancılar ile bildirim yükümlülüklerinin nasıl yerine getirileceğine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Türkiye’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerde aksi öngörülmedikçe, yabancıların Türkiye’de bağımlı veya bağımsız çalışmaya başlamadan önce izin almaları gerekir.

Buna ek olarak kanunun gerekçesinde de kapsam olarak;

– Ülkemizin ve işverenlerin gerçek ihtiyaçları çerçevesinde vasıflı yabancı çalıştırılmasına imkân sağlanmış,

– Uluslararası taahhütlerimiz karşılanmış,

– Kaçak yabancılar açısından ülkemizin hedef ülke olması önlenmiş,

– İşverenler açısından haksız bir rekabet unsuru olan ucuz işgücü engellenmiş,

– Yabancılar sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınmış, ayrıca sigorta prim ve vergi kayıpları önlenmiş,

– Yabancıların çalışma izinlerinin tek merkezden verilmesi sağlanarak, bu konudaki idari prosedür olabildiğince kısaltılmış,

– Türkiye’de çalışan yabancılar ile ilgili veri bankası oluşturulmuş,

– Türk vatandaşı istihdamında artış sağlanmış,

– Yabancıların kaçak çalışmalarının önüne geçilmiş, çalışma amaçlı göçün yasal olarak kontrol ve düzenlenmesi imkânı getirilmiştir.



Bir cevap yazın

Call Now Button